Tính từ 31/3/2009 đến hôm nay, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã nắm quyền được hơn 100 ngày. Người ta hay lấy mốc 100 ngày để đánh giá về khả năng điều hành của người đứng đầu chính phủ và tất nhiên, ở Israel điều đó càng được quan tâm hơn bao giờ hết. Sự quan tâm này không chỉ bởi người dân Israel, mà còn là hàng trăm triệu người Arab cũng như của cộng đồng quốc tế yêu chuộng hoà bình nói chung đang dồn mọi nỗ lực để tìm kiếm hoà bình cho khu vực Trung Đông luôn nóng bỏng này.

Dư luận quan tâm đến hoà bình Trung Đông đều đã biết, tiến trình đàm phán tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột dai dẳng trong hơn 60 năm qua giữa phần lớn các nước Arab nói chung và của riêng nhân dân Palestine ở một bên và bên kia là Israel đã trải qua nhiều dấu mốc. Có lúc, người ta tưởng một nền hoà bình đã trong tầm tay, tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau, khi là của bên này, lúc là của bên kia, người dân Trung Đông cho đến giờ phút này vẫn sống trong sự khắc khoải đợi chờ. Họ vẫn cho rằng, nền hoà bình phần lớn phụ thuộc vào thái độ của Israel vì nước này đang nắm trong tay quyền quyết định đối với một loạt các vấn đề tồn tại giữa các bên cần giải quyết.

Trong những vấn đề đó, phải kể đến vấn đề cao nguyên Golan của Syria; việc thành lập một nhà nước Palestine độc lập trên phần lãnh thổ đang bị chiếm đóng; quyền hồi hương của người tị nạn Palestine; căng thẳng giữa Israel và phong trào Hezbollah tại Lebanon, phong  trào Hamas tại Gaza... Ngoài ra, tình trạng đối đầu hiện nay giữa Israel và Iran cũng tác động tới quá trình tìm kiếm một nền hoà bình lâu dài và công bằng cho Trung Đông.

Để đánh giá triển vọng của tiến trình hoà bình Trung Đông sau 100 ngày cầm quyền của Thủ tướng Netanyahu, dư luận hầu hết đều tập trung vào phân tích bài phát biểu của Thủ tướng Israel ngày 14/6 vừa qua vì đó được coi là văn kiện phản ánh chính sách đối ngoại của Chính phủ Israel mới, đặc biệt là trong việc giải quyết cuộc xung đột giữa Israel và thế giới Arab. Lần đầu tiên, người ta được nghe ông Netanyahu - một người có tư tưởng cực hữu, có quan điểm cứng rắn trong các vấn đề xung đột, đứng đầu một chính phủ thiên hữu nhắc đến một nhà nước cho người Palestine. Tuy nhiên, nhà nước mà Thủ tướng Israel mong muốn đó lại không dễ được người dân Palestine chấp nhận. Một nhà nước phải phi quân sự hoá, bị Israel kiểm soát không phận. Trên hết, một bộ phận cấu thành nên nhà nước ấy là phong trào kháng chiến Hamas lại không được Israel thừa nhận.

Thủ tướng Israel cho biết, Israel sẵn sàng đàm phán với các bên liên quan để xây dựng hoà bình mà không có bất kỳ điều kiện tiên quyết nào. Tuy nhiên các nước Arab liên quan cho rằng, các điều kiện mà Israel đưa ra trong bài phát biểu đó sẽ không được các nước này chấp nhận. Israel đã đưa ra quá nhiều điều kiện để bảo vệ lợi ích của mình mà không tính đến lợi ích của các nước liên quan cũng như vì mục tiêu chung tìm kiếm một giải pháp hoà bình cho cuộc xung đột tại khu vực.

Dư luận cho rằng, quan điểm của Israel dưới thời chính quyền Netanyahu về các vấn đề của Trung Đông vẫn rất cứng rắn. Nếu Israel vẫn khăng khăng với quan điểm này, thì việc tìm kiếm hoà bình cho Trung Đông vẫn không thoát khỏi bế tắc. Bài phát biểu của ông Netanyahu chỉ là sách lược mà Israel sử dụng trong việc giải quyết bất đồng của nước này với Mỹ dưới thời chính quyền Obama xung quanh việc Mỹ bày tỏ cam kết tìm kiếm giải pháp hai nhà nước cho cuộc xung đột Israel - Palestine. Bất chấp sức ép của dư luận cộng đồng quốc tế, Thủ tướng Israel Netanyahu vẫn kiên quyết bảo vệ chính sách mở rộng các khu định cư của nước này tại các vùng lãnh thổ chiếm đóng khi đưa ra khái niệm mở rộng khu định cư nhằm giải quyết sự gia tăng dân số tự nhiên. Người Palestine và người Arab nói chung không chấp nhận hành động này. Liên minh châu Âu và bản thân người bạn thân của Israel là Mỹ cũng lên án hành động này. Hoà bình sẽ không thể có được khi một bên cứ tiếp tục lấn đất của bên kia.

Dư luận Trung Đông tỏ ra hoài nghi và lo ngại cho tiến trình hoà bình Trung Đông ngay từ khi Israel bước vào cuộc bầu cử Quốc hội trước thời hạn nếu thắng lợi của cuộc bầu cử này nghiêng về đảng Likud với thủ lĩnh Netanyahu. Khi điều này trở thành sự thực, thì hy vọng của người dân Trung Đông về hoà bình cho khu vực chỉ còn trông chờ vào sức ép và thiện chí của người Mỹ cũng như sự quan tâm nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế yêu chuộng hoà bình. Hoà bình muốn bền vững và lâu dài cần phải được xây dựng trên sự công bằng và tin tưởng lẫn nhau. Thiếu một trong hai yếu tố này, hoà bình vẫn là điều xa vời đối với người dân Trung Đông./.