Tâm điểm Kế hoạch 7 ngày: Bước đi táo bạo của Iran trong đàm phán với Mỹ
VOV.VN - Các bên trung gian đang khẩn trương đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao con thoi giữa Mỹ và Iran xoay quanh đề xuất về “Kế hoạch 7 ngày” nhằm xây dựng một thỏa thuận hạ nhiệt xung đột và mở lại eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, Iran và Mỹ vẫn tồn tại những bất đồng cốt lõi rất khó thu hẹp liên quan đến hồ sơ hạt nhân và lộ trình giải tỏa trừng phạt kinh tế.
Khác với các thỏa thuận tạm thời từng đổ vỡ trước đây, “Kế hoạch 7 ngày” của Iran được thiết kế như một gói giải pháp đồng bộ và dứt điểm: chấm dứt toàn bộ hành động thù địch quân sự tại cả Iran và Lebanon; gỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa của Hải quân Mỹ đối với các cảng biển của Iran; giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị đóng băng và bãi bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ. Đổi lại, Iran cam kết mở lại ngay lập tức Eo biển Hormuz, đồng thời sẵn sàng nối lại đàm phán thực chất về chương trình hạt nhân, bao gồm cả yêu sách then chốt của Mỹ về việc kiểm soát lượng uranium làm giàu cấp độ cao.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi xác nhận trước khi kết thúc chuyến công tác New York tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc khoá 81: “Đề xuất của chúng tôi, hiện được biết đến với tên gọi 'Kế hoạch 7 ngày', đã được chuyển tới người Mỹ thông qua các nhà trung gian Qatar. Bất chấp những phát ngôn từ Tổng thống Mỹ, như tôi đã nói, chúng tôi vẫn đang chờ đợi một phản hồi chính thức từ Mỹ qua các bên trung gian”.
Trả lời báo giới tại Nhà Trắng rạng sáng 29/9 (theo giờ Việt Nam), Tổng thống Trump cho biết giới chức Mỹ đã làm việc riêng rẽ với các bên trung gian và kỳ vọng các cuộc đàm phán mới có thể diễn ra ngay trong tuần này, khẳng định lập trường không cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và đe dọa sẽ “xóa sổ quân đội và mọi thứ ở đó” nếu Iran không nhượng bộ.
“Chúng tôi đã nắm được điểm yếu của Iran; họ sẽ không bao giờ có được vũ khí hạt nhân. Chúng ta sẽ chiến thắng cuộc chiến đó rất sớm. Mọi chuyện sẽ kết thúc và giá xăng dầu sẽ lao dốc. Sẽ chẳng có ai khác làm được điều đó. Không một ai cả”, ông Trump nói.
Nhận định về triển vọng đàm phán, chuyên gia Thomas Warrick thuộc Hội đồng Atlantic chỉ ra rằng: “Đề xuất 7 ngày này đi kèm với những điều kiện ràng buộc hết sức nghiêm ngặt. Việc đòi hỏi Mỹ phải đồng ý từ bỏ trước các đòn bẩy về tài sản đóng băng và các lệnh trừng phạt kinh tế mà không có bất kỳ sự bảo đảm nào rằng Iran có cùng cách hiểu về việc 'mở lại eo biển' cho thấy sự ngờ vực sâu sắc giữa hai bên không thể tan biến trong một sớm một chiều”.
Cả hai quốc gia đều đang chịu tổn thất nặng nề khi cuộc chiến giằng co kéo dài. Giá dầu thô Brent quốc tế đã vượt ngưỡng 108 USD/thùng, gây áp lực lạm phát và đè nặng lên nền kinh tế Mỹ ngay trước thềm kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ngược lại, việc bị cô lập dòng xuất khẩu dầu mỏ cũng khiến nền tài chính Iran kiệt quệ nghiêm trọng.
Hiện tại, các bên trung gian hòa giải Qatar và Oman đang nỗ lực điều chỉnh các điều khoản kỹ thuật của lộ trình dỡ bỏ phong tỏa từng phần, với hy vọng đưa phái đoàn hai nước bước vào các cuộc đàm phán gián tiếp chính thức ngay trong những ngày tới.












