UAV phản lực Nga xuyên lưới phòng không Ukraine

Trong bối cảnh nhiều UAV vượt qua lưới phòng không và tiến vào thủ đô, các nhà sản xuất khí tài Ukraine đang đẩy nhanh quá trình phát triển thế hệ tên lửa đánh chặn mới nhằm đối phó với mối đe dọa này, trong đó có việc phát triển động cơ phản lực và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm hỗ trợ quá trình phát hiện, theo dõi và truy đuổi mục tiêu.

Nhu cầu này trở nên cấp thiết khi Nga đang đẩy mạnh một chiến thuật mới trong những tuần gần đây, sử dụng UAV để tập kích cơ sở hạ tầng có vai trò duy trì hoạt động của nền kinh tế Ukraine trong thời chiến. Các mục tiêu gần đây bao gồm hệ thống năng lượng, các ngành công nghiệp trọng yếu, đường sắt, mạng lưới viễn thông.

Nga được cho là sở hữu kho tên lửa đạn đạo lớn, tạo thêm thách thức cho Ukraine trong bối cảnh nguồn tên lửa đánh chặn của nước này đang chịu sức ép.

Các quan chức Ukraine cho biết nước này đang thử nghiệm những loại tên lửa đánh chặn mới và đã đạt được một số kết quả trong việc đối phó với UAV phản lực của Nga. Những UAV này có khả năng bay cao và nhanh hơn đáng kể so với các loại UAV sử dụng động cơ cánh quạt truyền thống, khiến chúng khó bị đánh chặn hơn.

“Chúng di chuyển nhanh đến mức chúng tôi không thể khóa mục tiêu một cách chính xác”, ông Volodymyr Serdiuk, chỉ huy một đơn vị phòng không, cho biết.

Theo các nhà sản xuất, việc chế tạo đủ số lượng nguyên mẫu tên lửa đánh chặn và huấn luyện người vận hành có thể mất tới 6 tháng. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã kêu gọi đẩy nhanh tiến độ sản xuất.

Trong khi đó, các kíp chiến đấu phòng không không có nhiều thời gian để chờ đợi. Trước những đợt tấn công liên tiếp bằng UAV, họ phải tìm cách ứng phó ngay tại trận địa. Tuy nhiên, thương vong vẫn xảy ra thường xuyên.

Khó đánh chặn UAV phản lực

Lực lượng phòng không Ukraine đang gặp nhiều khó khăn trong việc đối phó với các cuộc tấn công bằng UAV sử dụng động cơ phản lực.

Ngay cả khi UAV bay ngay phía trên, việc đánh chặn vẫn gặp khó khăn do chúng hoạt động ở độ cao lớn. “Vấn đề là chúng bay quá cao”, Sean Almeida, một cựu lính thủy đánh bộ Mỹ và tình nguyện viên của đơn vị, cho biết.

Hệ thống phòng không Ukraine sử dụng tác chiến điện tử và AI để định hướng các UAV Nga đang tiến tới vào những hành lang bay hẹp, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các phương tiện đánh chặn.

Tuy nhiên, các phiên bản UAV Shahed mới sử dụng động cơ phản lực đang tạo ra thách thức đáng kể đối với phương thức này. Những phương tiện đánh chặn nhanh nhất của Ukraine hiện thường đạt tốc độ khoảng 300-400 km/h chưa đủ để theo kịp mối đe dọa mới.

Các kíp vận hành của Ukraine đã bắt đầu huấn luyện với một loại phương tiện đánh chặn mới được trang bị hệ thống làm mát, nhằm hạn chế nguy cơ pin quá nhiệt khi phương tiện phải tăng tốc để truy đuổi các UAV đối phương sử dụng động cơ phản lực.

Trong lúc đó, một trong những phương án ứng phó là triển khai các tiêm kích F-16 của Ukraine để truy đuổi những UAV có tốc độ cao. Trên màn hình radar, những chiếc F-16 được thể hiện bằng các điểm sáng màu xanh.

F-16 có khả năng đánh chặn các UAV phản lực, nhưng việc duy trì hoạt động của dòng tiêm kích này đòi hỏi công tác bảo dưỡng đáng kể. Nhiều chiếc hiện phải tạm ngừng hoạt động để chờ sửa chữa.

Ukraine hụt hơi trong cuộc đua tốc độ

Trong khi các kíp chiến đấu phòng không tìm cách phát hiện và đánh chặn UAV, các kỹ sư Ukraine đang đẩy nhanh việc xây dựng quy trình sản xuất UAV đánh chặn ở quy mô công nghiệp.

Ông Oleksii Babenko, Giám đốc điều hành công ty Vyriy Drones cho biết, Ukraine đã được cảnh báo về nguy cơ xuất hiện các UAV phản lực có tốc độ cao hơn. Tuy nhiên, khi những biến thể mới này thực sự được đưa vào sử dụng, các nhà sản xuất vẫn chưa có giải pháp sẵn sàng để ứng phó.

Hiện các công ty quốc phòng Ukraine tập trung phát triển UAV đánh chặn có tốc độ cao hơn, trang bị hệ thống động cơ mới và tích hợp khả năng dẫn đường tự động. Thách thức lớn nhất là mở rộng quy mô sản xuất, bởi quá trình thu mua linh kiện, thử nghiệm thiết kế và đào tạo kíp vận hành đều cần thời gian.

Động cơ tuabin phản lực cỡ nhỏ là một trong những điểm nghẽn đáng chú ý. Phần lớn nguồn cung loại động cơ này hiện đến từ các nhà sản xuất châu Âu, trong khi năng lực sản xuất chưa đáp ứng được nhu cầu tiềm năng của Ukraine.

Ít nhất một công ty quốc phòng Ukraine đã thử nghiệm thành công UAV đánh chặn nhằm đối phó với mối đe dọa mới. Ông Babenko ước tính cần khoảng 3-4 tháng để mở rộng sản xuất và đáp ứng nhu cầu, trong khi chuyên gia quân sự Taras Chmut cho rằng quá trình này có thể kéo dài 6 tháng hoặc lâu hơn.

“Lúc này, chúng tôi đang chạy đua với thời gian”, ông Babenko nói, đề cập nỗ lực phát triển các UAV đánh chặn có tốc độ cao hơn và tìm kiếm những giải pháp mới.