Sáng 29/9, tại Khu di sản Trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội, thành phố Hà Nội tổ chức Lễ khởi công Dự án đầu tư bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ khởi công.

Dự án phục hồi Điện Kính Thiên là sự kiện quan trọng, mở đầu giai đoạn triển khai Dự án, thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước và Thành phố Hà Nội trong việc bảo tồn, phục hồi và phát huy giá trị Di sản Thế giới Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội; từng bước phục hồi trục Hoàng Đạo, tiếp nối “biểu tượng quyền lực tối cao” của Hoàng Thành Thăng Long và quốc gia Đại Việt thế kỷ 15-18. Đây là thành quả của 15 năm nghiên cứu liên ngành về lịch sử, khảo cổ học, kiến trúc, di sản phi vật thể và so sánh với các nước trong khu vực, đặc biệt với sự hỗ trợ tham vấn chuyên sâu liên tục của UNESCO và ICOMOS.

Phát biểu tại lễ khởi công, ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội xác định, bảo tồn di sản phải trở thành bộ phận hữu cơ trong chiến lược phát triển Thủ đô. Hà Nội vừa là đô thị hiện đại đang phát triển mạnh mẽ, vừa là Thủ đô nghìn năm văn hiến. Trong tầm nhìn phát triển Thủ đô trăm năm, “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” không chỉ là những giá trị cần gìn giữ, mà phải trở thành nguồn lực cho phát triển. Hà Nội có thể và phải phát triển nhanh, hiện đại, nhưng sự phát triển ấy không được làm đứt mạch lịch sử và ký ức của Thăng Long - Hà Nội.

“Dự án Điện Kính Thiên chính là một hành động cụ thể kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Việc bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên phải được thực hiện trên cơ sở khoa học, tôn trọng tối đa các yếu tố gốc, các cứ liệu khảo cổ, lịch sử và kết quả nghiên cứu liên ngành; đồng thời bảo vệ nguyên trạng các dấu tích khảo cổ đã được phát lộ”, ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Được UNESCO ghi danh là Di sản Thế giới năm 2010, Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội hội tụ những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, khảo cổ và kiến trúc, phản ánh tiến trình hơn một nghìn năm của Thăng Long - Hà Nội. Trong không gian ấy, Điện Kính Thiên giữ vị trí đặc biệt: là trung tâm của Cấm thành Thăng Long, nơi các hoàng đế cử hành nghi lễ thiết triều và tiến hành những hoạt động chính trị, ngoại giao quan trọng của nhà nước. Công trình là biểu tượng của quyền lực hoàng gia, đồng thời lưu giữ dấu ấn về lịch sử quốc gia Đại Việt.

Việc bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên hướng tới mục tiêu rộng hơn việc tái hiện một công trình kiến trúc: Từng bước khôi phục không gian trung tâm của Hoàng thành Thăng Long và làm sáng rõ các giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc. Phục dựng Chính điện Kính Thiên cùng không gian liên quan là nhiệm vụ quan trọng, mở đầu cho việc thực hiện tầm nhìn Trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long đến năm 2035, trên nền tảng tầm nhìn 100 năm của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội.

Dự án được chuẩn bị trên cơ sở 15 năm nghiên cứu liên ngành về lịch sử, khảo cổ học, kiến trúc, di sản phi vật thể và đối chiếu với các trường hợp trong khu vực. Quá trình này có sự tham gia của các nhà khoa học trong nước, quốc tế, cùng sự tham vấn chuyên sâu của UNESCO và ICOMOS. Những kết quả nghiên cứu và ý kiến tư vấn đã góp phần xây dựng cơ sở khoa học cho phương án phục dựng, với yêu cầu bảo đảm tính xác thực, tính khả thi và sự hài hòa trong tổng thể Khu di sản. Phương án được xây dựng theo các nguyên tắc về tính xác thực trong văn kiện quốc tế và tham chiếu bộ công cụ do ICOMOS đề xuất, nhằm góp phần bảo tồn, làm nổi bật giá trị của Di sản Thế giới Hoàng thành Thăng Long.

Tại lễ khởi công, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới khẳng định: “Giá trị của Khu Di sản Trung tâm Thăng Long không chỉ nằm ở những di tích khảo cổ và các công trình lịch sử, mà còn nằm trong nhiều lớp lịch sử, ký ức và truyền thống mà những di tích ấy lưu giữ, cũng như mối liên hệ bền chặt của khu di sản với người dân Hà Nội. Việc phục dựng được khởi động ngày hôm nay đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn hợp tác mạnh mẽ hơn nữa giữa Việt Nam, UNESCO, ICOMOS và Ủy ban Di sản Thế giới. Bởi Việt Nam đã đầu tư đáng kể để làm sâu sắc hơn sự hiểu biết về khu di sản, những nỗ lực này, cùng với việc tiếp tục đối thoại, sẽ vẫn đóng vai trò thiết yếu trong quá trình triển khai tiếp theo”.

Sau khi hình thành, không gian Chính điện Kính Thiên được kỳ vọng trở thành một không gian văn hóa - lịch sử có sức lan tỏa. Tại đây, di sản có thể được diễn giải thông qua các hoạt động thực hành văn hóa phi vật thể cung đình, qua đó nâng cao trải nghiệm của công chúng, thu hút khách tham quan và phát triển du lịch văn hóa. Định hướng này tạo điều kiện để các giá trị của Hoàng thành Thăng Long tiếp tục được nhận diện, thực hành và phát huy trong đời sống đương đại, gắn công tác bảo tồn di sản với chiến lược phát triển Thủ đô.

Để triển khai dự án có yêu cầu khắt khe về tính xác thực, kỹ thuật và chất lượng mỹ thuật, Tập đoàn Sun Group đã được lựa chọn làm đơn vị thi công. Tập đoàn từng tham gia trùng tu, tôn tạo một số công trình gắn với lịch sử Thủ đô, trong đó có Cổng Trại Bảo an binh bên Nhà hát Hồ Gươm và Bắc Bộ Phủ. Đây đều là những công trình đòi hỏi sự thận trọng khi can thiệp vào kiến trúc hiện hữu và gìn giữ các dấu tích tạo nên giá trị lịch sử của di tích. Đại diện Sun Group cam kết huy động nguồn lực, phối hợp với chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và các chuyên gia để bảo đảm tiến độ, chất lượng thi công; tuân thủ phương án được phê duyệt và các quy định về bảo tồn, bảo vệ di tích gốc trong suốt quá trình triển khai.

Lễ khởi công diễn ra trong thời gian Việt Nam tổ chức Hội nghị Đối thoại Châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và tính xác thực, từ ngày 27/9 đến ngày 1/10/2026. Những kinh nghiệm từ quá trình nghiên cứu, bảo tồn và phục hồi Điện Kính Thiên là dịp giới thiệu cách tiếp cận của Việt Nam đối với di sản, đồng thời quảng bá hình ảnh Thăng Long - Hà Nội và giá trị của Di sản Thế giới Hoàng thành Thăng Long tới bạn bè quốc tế.

Lễ khởi công là dấu mốc quan trọng trong công tác bảo tồn di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long. Từ nền tảng nghiên cứu và quá trình triển khai dự án, thành phố có thêm điều kiện phát triển các hoạt động nghiên cứu khoa học, giáo dục di sản, tham quan và trải nghiệm văn hóa, đưa giá trị di sản Hoàng thành Thăng Long đến gần hơn với nhân dân, du khách trong nước và quốc tế.