Nhạc sĩ Đức Trịnh tiết lộ những điểm đặc biệt về di sản âm nhạc từ lâu đã được xem như "sách giáo khoa" cho nhiều thế hệ nghệ sĩ Việt Nam của nhạc sĩ Huy Du tại buổi gặp gỡ báo chí công bố chương trình nghệ thuật đặc biệt Đường chúng ta đi - Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhạc sĩ Huy Du.

Nhạc sĩ Đức Trịnh "giải mã" vì sao hát nhạc Huy Du dễ được giải cao

Không phải ngẫu nhiên mà trong rất nhiều cuộc thi âm nhạc từ chuyên nghiệp đến bán chuyên, các thí sinh chọn ca khúc của nhạc sĩ Huy Du có xu hướng gặt hái thành tích cao. Giải mã hiện tượng đặc biệt này này dưới góc độ kỹ thuật và sư phạm âm nhạc, Thiếu tướng, nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh khẳng định: “Nhiều cuộc thi đã cho thấy, nhiều người hát nhạc Huy Du dễ có khả năng được giải. Hát bài của ông dễ được giải bởi vì tính kỹ thuật cao nhưng lại rất gần gũi với công chúng, tình cảm. Ông đưa kỹ thuật và cảm xúc của mình vào trong ca khúc rất giỏi. Cho nên mặc dù rất kỹ thuật khó nhưng lại rất tình cảm. Hát được những bài đó là người hát phải học tốt, có trình độ cao. Những bài hát của nhạc sĩ Huy Du mang tính giáo dục, mang tính sư phạm rất cao”.

Nhạc sĩ Đức Trịnh khẳng định, thực tế chuyên môn cho thấy, nhạc sĩ Huy Du sở hữu tài năng thiên bẩm trong việc lồng ghép tinh tế giữa kỹ thuật thanh nhạc phức tạp với cảm xúc trữ tình sâu lắng. Những tác phẩm như Đường chúng ta đi, Cùng anh tiến quân trên đường dài, Bế Văn Đàn, Trên đường ra trận... vừa đòi hỏi quãng giọng rộng, làn hơi vững vàng, kỹ thuật nảy nốt, nhả chữ chuẩn xác, vừa đòi hỏi người thể hiện phải có cái "hồn" hào hùng, sâu lắng.

Khi một ca sĩ xử lý thành công một ca khúc của nhạc sĩ Huy Du, ca sĩ đó không chỉ phô diễn được toàn bộ nền tảng thanh nhạc tốt mà còn chứng minh được tư duy nghệ thuật chín chắn. Đặc biệt, theo nhạc sĩ Đức Trịnh, việc thể hiện nhạc Huy Du còn là một hành trình trải nghiệm lịch sử và văn hóa: hát Bế Văn Đàn để hiểu về người anh hùng và lịch sử dân tộc, hát Mộc Miên để cảm nhận tình hữu nghị quốc tế. Tính giáo dục và giá trị nghệ thuật song hành chính là "mật mã" giúp các thí sinh chinh phục những hội đồng giám khảo khắt khe.

"Tòa tháp âm nhạc" Huy Du và di sản vượt thời gian

Việc kỷ niệm 100 năm ngày sinh của nhạc sĩ Huy Du là sự tiếp nối mạch nguồn của những năm gần đây. Hội Nhạc sĩ Việt Nam đã có những đêm nhạc lớn kỷ niệm 100 năm ngày sinh các nhạc sĩ đại thu như Văn Cao, Đỗ Nhuận, Nguyễn Đình Thi, nhạc sĩ Trọng Loan… Khi nhắc tới di sản âm nhạc người tiền nhiệm để lại, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam nhấn mạnh rằng, dùng từ "cây đại thụ" dường như vẫn chưa đủ để miêu tả hết tầm vóc những cống hiến của cố nhạc sĩ Huy Du.

"Tôi có thể nói rằng không phải chỉ là một cây đại thụ, mà là một tòa tháp về âm nhạc. Bởi vì đóng góp của ông không phải chỉ ở mảng ca khúc, ông còn cả phần nhạc khí nữa. Cả gia đình ông đã có nhiều đóng góp cho nền âm nhạc nước ta".

Kiến trúc của "tòa tháp âm nhạc" Huy Du, theo nhạc sĩ Đức Trịnh, được bồi đắp từ sự đa dạng và chiều sâu nghệ thuật hiếm có. Ở mảng ca khúc, ông ghi dấu ấn đậm nét từ những giai điệu hùng tráng ca ngợi Đảng, ngợi ca quê hương cho đến các bản tình ca trữ tình, say đắm đi sâu vào tâm khảm đại chúng. Song song đó, các tác phẩm khí nhạc, nhạc phim hay tam tấu (trio) về Sông Hồng và đất nước của ông cũng nhận được sự đánh giá rất cao từ giới chuyên môn nhờ tư duy cấu trúc sắc sảo cùng tính triết lý sâu sắc.

Tầm vóc ấy còn được khắc họa rõ nét ở một gia đình có bề dày truyền thống nghệ thuật tiêu biểu. Vợ của cố nhạc sĩ Huy Du là PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Thị Nhung, nguyên Phó giám đốc Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Bà là nhà lý luận, sáng tác nữ duy nhất thời bấy giờ từng đảm nhiệm vị trí Phó Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam với nhiều công trình khoa học giá trị. Tiếp nối truyền thống tốt đẹp đó của gia đình, con trai ông, PGS. TS. Nguyễn Huy Phương hiện là Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam kiêm  Phó Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam.

Hình ảnh nhạc sĩ Huy Du trong lòng nhạc sĩ Đức Trịnh là một con người được công chúng cũng như anh em đồng nghiệp cực kỳ quý mến. Ông là con người hiền lành, bao dung, rất gần gũi với anh em, rất đạo mạo, bài bản. Nhạc sĩ Đức Trịnh có những kỷ niệm thanh xuân gắn bó sâu sắc từ những lần hỗ trợ phối khí, thu thanh cho nhạc sĩ Huy Du. Việc nối bước người tiền nhiệm giữ vị trí Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam đối với ông vừa là niềm hạnh phúc lớn lao, vừa là trọng trách.

Với những cống hiến to lớn cho nền âm nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Huy Du đã được Nhà nước tặng thưởng nhiều huân, huy chương cao quý, trong đó có Huân chương Ðộc lập hạng nhất và hạng nhì; Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2001.

Đêm nghệ thuật quy mô kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhạc sĩ Huy Du

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhạc sĩ Huy Du (1926–2026), Hội Nhạc sĩ Việt Nam cùng gia đình nhạc sĩ Huy Du và các đơn vị phối hợp thực hiện chương trình nghệ thuật đặc biệt “100 năm nhạc sĩ Huy Du - Đường chúng ta đi”. Không chỉ làm mới về âm nhạc, chương trình còn được xây dựng như một không gian trình diễn tổng hợp, kết hợp âm nhạc - hình ảnh - ánh sáng - múa - công nghệ sân khấu. Nhạc sĩ Đức Trịnh khẳng định, đây sẽ là đêm nhạc để tri ân, tưởng nhớ, tôn vinh, tự hào về cuộc đời và sự nghiệp của một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam; đồng thời khẳng định giá trị của một di sản đã được thời gian kiểm chứng và tiếp tục có khả năng đối thoại với công chúng hôm nay.

Chương trình dự kiến diễn ra trong hai đêm 11 và 12/12/2026 tại Phòng Hòa nhạc Lớn - Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam và được tường thuật trên VTV Go  và phát lại trên VTV1 - Đài Truyền hình Việt Nam, đưa hành trình âm nhạc Huy Du từ không gian biểu diễn trực tiếp đến đông đảo công chúng trên cả nước.