Trong không khí linh thiêng, các đại biểu và nhân dân, du khách cùng ôn lại thân thế, sự nghiệp và những đóng góp to lớn của Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi.

Nguyễn Trãi hiệu là Ức Trai, sinh năm Canh Thân (1380) tại kinh thành Thăng Long. Thân phụ ông là Nguyễn Phi Khanh, nguyên quán ở làng Chi Ngại (nay thuộc phường Trần Hưng Đạo, thành phố Hải Phòng), Thân mẫu là Trần Thị Thái, con gái của quan Tư đồ Trần Nguyên Đán.

Tuổi thơ Nguyễn Trãi sống với ông ngoại ở Thăng Long và Côn Sơn. Được ông ngoại và cha trực tiếp dạy dỗ, rèn luyện, Nguyễn Trãi sớm bộc lộ tài năng, đức độ và chí lớn.

Năm 1400, khi mới 20 tuổi, ông thi đỗ Thái học sinh và sau đó được bổ nhiệm giữ chức Ngự sử đài chánh chưởng dưới triều nhà Hồ. Năm 1407, cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược của nhà Hồ thất bại; căm phẫn quân thù, quyết nuôi ý chí cứu nước, cứu dân, ông đến Lam Sơn tụ nghĩa, dâng Bình Ngô sách, dốc tâm huyết, một lòng thành giúp Bình Định Vương Lê Lợi. Ông trở thành một trong những nhân vật trọng yếu của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà Minh, giải phóng đất nước ở thế kỷ XV.

Kháng chiến thắng lợi, Nguyễn Trãi đã viết “Bình Ngô Đại cáo” - bản Tuyên ngôn độc lập bất hủ, áng thiên cổ hùng văn tổng kết tài tình cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc, khẳng định chủ quyền, nền văn hiến lâu đời và ý chí tự cường bất khuất của quốc gia Đại Việt. Đất nước hòa bình, ông tiếp tục góp sức xây dựng nền chính trị, văn hoá, xã hội dưới triều Lê, góp phần củng cố nền độc lập, xây dựng quốc gia Đại Việt vững mạnh.

Không chỉ là một nhà quân sự, nhà chính trị tài ba, Nguyễn Trãi còn là một nhà văn hóa kiệt xuất, có công lớn đối với sự phát triển của văn học chữ Nôm. Ông để lại cho hậu thế nhiều tác phẩm có giá trị như “Quân trung từ mệnh tập”, “Bình Ngô đại cáo”, “Ức Trai thi tập”, “Quốc âm thi tập”, “Dư địa chí”… Đối với Nguyễn Trãi, “yên dân” là gốc của mọi thắng lợi và nước muốn mạnh thì phải lấy dân làm gốc. Những tư tưởng ấy cho đến hôm nay vẫn vẹn nguyên giá trị, là bài học sâu sắc cho các thế hệ mai sau trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Vào dịp kỷ niệm 600 năm ngày sinh Nguyễn Trãi (năm 1980), ông đã được tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp quốc UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới.

Ông Nguyễn Minh Hùng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - mùa Thu năm 2026 khẳng định: Lễ tưởng niệm 584 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng, là dịp để trân trọng, ôn lại truyền thống yêu nước, ý chí độc lập, tự cường và lòng tự hào dân tộc; đồng thời giáo dục đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ, tri ân và tôn vinh những bậc vĩ nhân có công lao to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập và xây dựng đất nước.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng nhấn mạnh: “Trân trọng lịch sử, chúng ta càng có trách nhiệm gìn giữ và phát huy các giá trị của khu di tích - danh thắng Côn Sơn - Kiếp Bạc, để những giá trị ấy tiếp tục tỏa sáng, trở thành nguồn lực nội sinh, tiếp sức cho mỗi người Việt Nam vững vàng trong công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước giàu mạnh trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.

Đền Bảo Ninh (Ninh Bình) mở hội, gìn giữ mạch nguồn văn hóa Hải Hậu

VOV.VN - Ngày 25/9, Lễ hội truyền thống đền Bảo Ninh năm 2026 khai mạc tại xã Hải Hậu, tỉnh Ninh Bình, nhân kỷ niệm 726 năm ngày hóa của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn và 27 năm di tích được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.