Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 đã trao Giải thưởng Lớn cho nhà thơ Bằng Việt, cùng 6 giải thưởng và 1 tặng thưởng ở các hạng mục Tác phẩm, Việc làm và Ý tưởng.

Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội do Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) phối hợp với gia đình cố họa sĩ Bùi Xuân Phái thành lập từ năm 2008, nhằm tôn vinh các tác giả, tác phẩm, ý tưởng và việc làm có giá trị khoa học, nghệ thuật cao, thấm đượm tình yêu dành cho Hà Nội.

Giải lần thứ 19 này tiếp tục ghi nhận những đóng góp đa dạng cho Hà Nội trên nhiều lĩnh vực, từ sáng tác nghệ thuật, bảo tồn và phát huy giá trị di sản đến tổ chức các hoạt động văn hóa, giao lưu quốc tế và phát triển không gian đô thị. Trên cơ sở danh sách dự kiến đề cử, qua các vòng sơ khảo và chung khảo, Hội đồng Giám khảo đã lựa chọn 11 đề cử chính thức thuộc các hạng mục gồm: Giải thưởng Lớn, Tác phẩm, Việc làm và Ý tưởng.

Hội đồng Giám khảo năm nay do PGS-TS, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, làm Chủ tịch. Các thành viên gồm PGS-TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; nhà báo Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam; TS-KTS Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội; nhà báo Nguyễn Thiện Thuật, Tổng Biên tập Báo Thể thao và Văn hóa.

Giải thưởng Lớn dành cho nhà thơ Bằng Việt, ghi nhận hành trình sáng tạo và cống hiến bền bỉ của ông đối với văn học, nghệ thuật và văn hóa Thủ đô. Với ông, Hà Nội không chỉ là nguồn cảm hứng trong thi ca mà còn là không gian văn hóa, lịch sử gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp.

Trong sáng tác, Hà Nội là miền cảm xúc bền bỉ của nhà thơ Bằng Việt. Trong số đó, những tác phẩm như “Trở lại trái tim mình” (1967), “Đất này, Thăng Long – Hà Nội” (1973), “Trò chuyện với Thành phố của đời mình” (1974) ghi dấu tình cảm và những suy ngẫm của nhà thơ về Thủ đô qua các thời kỳ.

Không chỉ sáng tác, nhà thơ Bằng Việt còn dành nhiều tâm huyết cho việc nghiên cứu, khảo cứu văn hóa và lịch sử Thăng Long – Hà Nội. Các công trình như “Kẻ sĩ Thăng Long”, “Kinh đô Rồng” cùng những tuyển tập về văn chương, văn hóa Thăng Long – Hà Nội thể hiện nỗ lực tìm hiểu các lớp trầm tích lịch sử, văn hóa và con người, góp phần nhận diện chiều sâu của thành phố.

Ở hạng mục Tác phẩm, hai giải thưởng được trao cho loạt tranh sơn mài cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương và vở cải lương “Người con gái Hà Thành” của Nhà hát Cải lương Hà Nội. Vở kịch “Quân khu Nam Đồng” của Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam được trao tặng thưởng của Hội đồng Giám khảo.

Hạng mục Việc làm vinh danh hai hoạt động: Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất năm 2025 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Hà Nội tổ chức; chuỗi hoạt động phát huy giá trị di sản Văn Miếu – Quốc Tử Giám hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám thực hiện.

Ở hạng mục Ý tưởng, giải thưởng được trao cho Đề án thí điểm tổ chức không gian văn hóa, tuyến phố đi bộ phố Thành Thái, phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Kết quả này phản ánh chất lượng và sự đồng đều của các đề cử, đồng thời cho thấy tình yêu Hà Nội được thể hiện bằng nhiều hình thức, gắn với cả những giá trị văn hóa truyền thống và các vấn đề đặt ra trong đời sống đương đại.

PGS-TS, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ nhận định, các đề cử năm nay đều có chất lượng, với các tác phẩm và ứng viên ở những hạng mục tương đối ngang nhau. Vì vậy, việc lựa chọn tác phẩm hay cá nhân để trao giải không dễ dàng, đòi hỏi Hội đồng Giám khảo phải cân nhắc kỹ lưỡng qua các vòng sơ khảo và chung khảo.

Cùng quan điểm, nhà báo Hồ Quang Lợi cho biết, số lượng đề cử của mùa giải năm nay phong phú, chất lượng. Hội đồng đã thảo luận, phân tích kỹ từng đề cử và nhận thấy việc trao giải cho đề cử nào cũng có cơ sở.

PGS-TS Bùi Hoài Sơn cho rằng, bên cạnh những tác phẩm văn học, nghệ thuật, mùa giải năm nay có nhiều việc làm góp phần giúp Hà Nội đẹp hơn, đáng sống hơn và hạnh phúc hơn. Những công việc như tháo gỡ điểm nghẽn, khai mở hệ thống đường vành đai cùng các dự án phát triển khác đều góp phần làm nên diện mạo Hà Nội trong hiện tại và tương lai.

Qua 19 mùa tổ chức, Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội tiếp tục là dịp tôn vinh những cá nhân, tập thể có đóng góp cho Thủ đô, đồng thời phản ánh sự phong phú trong cách thể hiện tình yêu Hà Nội. Đến nay, đã có hơn 170 tác giả, tác phẩm, ý tưởng và việc làm đã được công nhận là đề cử chính thức, với hơn 75 giải thưởng được trao, trong đó có 17 Giải thưởng Lớn dành cho những văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu tên tuổi như Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc, nhà văn Tô Hoài, nhạc sĩ Phú Quang, đạo diễn Đặng Nhật Minh, Giáo sư, Tiến sĩ, Kiến trúc sư Hoàng Đạo Kính và gần đây nhất là nhạc sĩ Trần Tiến.