Việt Nam hiện có hơn 500 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục quốc gia và hàng nghìn di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Hơn 5.400 làng nghề, trong đó hơn 1.800 làng nghề truyền thống, tạo ra hàng triệu sản phẩm thủ công mỹ nghệ, xuất khẩu tới rất nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ. Bên cạnh đó còn rất nhiều ngành công nghiệp văn hóa khác như: Điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật, thời trang, ẩm thực, trò chơi “số”... Thế nhưng, mức độ đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa vào tăng trưởng kinh tế (GDP) cả nước còn khá khiêm tốn, tỷ trọng ước đạt khoảng 4-5% GDP trong giai đoạn từ năm 2018-2025. 

Trong hành trình hướng tới mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, Nghị quyết Đại hội lần thứ 14 của Đảng nhấn mạnh việc phát huy mạnh mẽ hơn những nguồn lực nội sinh, coi đây là nền tảng quan trọng để phát triển đất nước nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới. Kết luận số 18 của Trung ương đặt yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển các ngành, lĩnh vực và mô hình kinh tế mới.

Cùng với đó, Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định: Phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, là hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Vì thế, phải biến giá trị văn hóa thành sản phẩm, thương hiệu, thị trường, việc làm và giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Phấn đấu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP và hình thành từ 5 - 10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa vào năm 2030; và thực sự trở thành trụ cột của phát triển bền vững, đóng góp 9% GDP vào năm 2045.

Chương trình hành động của Chính phủ cũng đã đề ra 8 nhóm nhiệm vụ cần triển khai để đưa Nghị quyết 80 vào cuộc sống, từ hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực đến phát triển hệ sinh thái sáng tạo, công nghiệp văn hóa, thị trường văn hóa và tăng cường hội nhập quốc tế.

Công nghiệp văn hóa phải là động lực tăng trưởng

Đã có một số mô hình khai thác hiệu quả chất liệu văn hóa và làng nghề truyền thống, mang lại giá trị kinh tế, việc làm ổn định cho hàng triệu lao động địa phương và nhiều “tỷ đô la” xuất khẩu.

Sau hơn 400 năm thất truyền, “Gốm Chu Đậu” đã được hồi sinh mạnh mẽ bởi một doanh nghiệp, không chỉ hình thành nên những lớp nghệ nhân trẻ phục hồi gốm cổ, mà còn sáng tạo ra nhiều sản phẩm mới để xuất khẩu sang hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ, trở thành Thương hiệu Quốc gia Việt Nam.

Trong 6 tháng đầu năm nay, thành phố Đà Nẵng đã đón hơn 9,7 triệu lượt khách lưu trú, tăng 22,5% so với cùng kỳ, trong đó, lượt khách quốc tế tăng gần 29%. Theo nhà chức trách, đà tăng trưởng gắn liền với hàng loạt sự kiện văn hóa, lễ hội quy mô lớn như triển lãm “Sắc màu Đất Quảng”, Lễ hội Pháo hoa quốc tế… và đặc biệt là Di sản thế giới Phố cổ Hội An đã thu hút khoảng 3 triệu lượt khách tham quan, lưu trú tại đây.

Với hàng nghìn làng nghề trên cả nước, sản xuất ra hàng triệu sản phẩm thủ công, xuất khẩu tới hơn 160 quốc gia, thu về hàng tỷ USD mỗi năm, nhưng dấu ấn “Thương hiệu Việt” trên thị trường quốc tế vẫn còn khá mờ nhạt. Kế hoạch của Bộ Công Thương vì vậy đã đặt trọng tâm vào xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị gia tăng, gắn giá trị kinh tế với giá trị văn hóa và đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển thương mại điện tử, quảng bá sản phẩm đa nền tảng...

Các giá trị về lịch sử, di sản, làng nghề Việt Nam là cả một kho tài nguyên khổng lồ. Làm thế nào để tổ chức nguồn tài nguyên ấy thành những sản phẩm có thương hiệu, tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế và góp phần gia tăng sức mạnh mềm quốc gia - theo yêu cầu Nghị quyết 80 đặt ra? Từ cách hồi sinh “gốm Chu Đậu” cho thấy, cuối cùng vẫn là cách thức thực thi. Đó cũng chính là bài học cần được nghiên cứu và lan toả, để hiện thực hóa mục tiêu đưa công nghiệp văn hóa thực sự trở thành một nguồn lực quan trọng, đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng “hai con số” một cách tự chủ và bền vững.

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương: Văn hóa có thể đóng góp thêm bao nhiêu cho tăng trưởng hai con số?

VOV.VN - Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết yêu cầu sau cuộc làm việc hôm nay phải trả lời cho được câu hỏi: Văn hóa có thể đóng góp thêm bao nhiêu cho tăng trưởng hai con số, bằng con đường nào, ai làm và bao giờ?