Mỹ, Đan Mạch và Greenland ngày 22/9 đã ký thỏa thuận an ninh cho phép Washington tăng cường hiện diện quân sự tại hòn đảo chiến lược ở Bắc Cực. Theo văn bản được Chính phủ Đan Mạch công bố, thỏa thuận mới bổ sung cho hiệp định quốc phòng Mỹ - Đan Mạch về Greenland được ký từ năm 1951. Nội dung bao gồm việc Mỹ được lập thêm căn cứ quân sự, mở rộng quyền hoạt động trên đảo, tăng cường vai trò của NATO tại Bắc Cực. Thỏa thuận cũng đặt ra các quy định đối với đầu tư vào những lĩnh vực nhạy cảm ở Greenland.

Mỹ được mở thêm hai căn cứ quân sự

Theo thỏa thuận, Mỹ được phép thành lập hai căn cứ quân sự mới tại Greenland, gồm một căn cứ ở Narsarsuaq, phía Nam hòn đảo, và một căn cứ tại Mestersvig ở bờ biển phía Đông.

Washington cũng được phép mở rộng Căn cứ Không gian Pituffik, hiện là căn cứ duy nhất của Mỹ còn hoạt động tại Greenland.

Máy bay và tàu thuyền của Mỹ được quyền bay qua, hạ cánh và hoạt động dưới mặt nước trên toàn bộ Greenland, bao gồm cả vùng lãnh hải của hòn đảo.

Tuy nhiên, thỏa thuận không quy định số lượng binh sĩ Mỹ có thể được triển khai cũng như thời gian thực hiện các kế hoạch quân sự này.

NATO đóng vai trò như thế nào?

Thỏa thuận thể hiện sự ủng hộ đối với việc tăng cường hiện diện của NATO tại Bắc Cực. Đan Mạch đồng thời cam kết tiếp tục củng cố năng lực bảo đảm an ninh của nước này trong khu vực.

Một điều khoản đáng chú ý liên quan khả năng Greenland giành độc lập trong tương lai. Theo đó, nếu Greenland trở thành một quốc gia độc lập, Đan Mạch và Greenland phải bảo đảm quốc gia mới tiếp tục nằm trong NATO, trong đó có việc nộp đơn xin gia nhập liên minh nếu cần thiết.

Thỏa thuận cũng quy định các quốc gia không phải thành viên NATO không được duy trì hiện diện quân sự thường xuyên tại Greenland.

Greenland có những quyền gì?

Thỏa thuận khẳng định tôn trọng quyền tự quyết của Greenland. Theo văn bản, Mỹ phải triển khai các hoạt động theo cách tôn trọng xã hội cũng như lối sống của người dân Greenland.

Quy định về đầu tư và kinh tế

Thỏa thuận không đề cập các lợi ích hoặc khoản đầu tư của Mỹ vào ngành khai khoáng và tài nguyên của Greenland. Tuy nhiên, văn bản đặt ra những hạn chế đối với đầu tư vào các lĩnh vực nhạy cảm. Theo đó, các nhà đầu tư không thuộc các nước thành viên NATO, các đối tác của NATO hoặc Liên minh châu Âu (EU) sẽ không được nắm quyền kiểm soát hoặc có ảnh hưởng lớn đối với những lĩnh vực nhạy cảm tại Greenland.

Greenland sẽ tiến hành rà soát, sàng lọc các khoản đầu tư để bảo đảm thực thi những quy định này.

Điều gì sẽ diễn ra tiếp theo?

Thỏa thuận cần được quốc hội Greenland và Quốc hội Đan Mạch phê chuẩn trước khi có hiệu lực. Văn bản không quy định thời hạn kết thúc và chỉ có thể được sửa đổi khi các bên cùng đồng ý.