Ngộ độc thực phẩm và rối loạn tiêu hóa: Phân biệt thế nào?

Nhiều người dùng cụm từ rối loạn tiêu hóa để gọi chung các tình trạng khó chịu ở bụng. Trên thực tế, rối loạn tiêu hóa có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, chẳng hạn cơ thể chưa thích nghi với thực phẩm mới hoặc ăn quá nhiều món dầu mỡ, cay nóng.

Trong khi đó, ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn xảy ra khi cơ thể ăn phải thực phẩm nhiễm vi sinh vật gây bệnh hoặc độc tố do chúng tạo ra. Các biểu hiện thường gặp gồm buồn nôn, nôn, đau bụng và tiêu chảy.

Vì sao món ăn trông vẫn ngon nhưng vẫn gây ngộ độc?

Nhiều người chỉ cảnh giác khi thực phẩm có mùi hôi, đổi màu hoặc ôi thiu, nhưng vi khuẩn gây bệnh không phải lúc nào cũng làm món ăn thay đổi rõ rệt về cảm quan. Chẳng hạn, làm nguội chậm các món hầm, kho có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn C. perfringens phát triển và sinh độc tố mà người ăn khó nhận biết bằng mắt thường.

Nhận diện những thủ phạm phổ biến: E. coli và Bacillus cereus

Trong các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể, E. coli và Bacillus cereus là những vi khuẩn có thể gây bệnh. Một số chủng E. coli gây tiêu chảy cấp, trong đó STEC có thể gây tiêu chảy ra máu và biến chứng hội chứng huyết tán urê huyết (HUS).

Bacillus cereus có thể gây hai dạng bệnh: thể nôn do độc tố hình thành trong thực phẩm, khiến nôn xuất hiện nhanh sau ăn; và thể tiêu chảy, thường gây đau bụng, tiêu chảy nước sau khoảng 6-15 giờ.

Dấu hiệu cảnh báo: Khi nào cần đến gặp bác sĩ ngay lập tức?

Không phải mọi trường hợp đau bụng sau ăn đều cần cấp cứu, nhưng cần đi khám ngay nếu nôn hoặc tiêu chảy nhiều lần, sốt cao, nôn ra máu, đi ngoài phân có máu hoặc có dấu hiệu mất nước nặng như khát dữ dội, mắt trũng, mạch nhanh, thở nhanh, mệt lả. Người cao tuổi cần đặc biệt lưu ý vì cảm giác khát có thể giảm dù mất nước vẫn diễn tiến.

Khi nghi ngộ độc thực phẩm, cần bù nước và điện giải bằng Oresol. Không tự dùng thuốc cầm tiêu chảy, nhất là khi sốt cao, tiêu chảy có máu hoặc nghi nhiễm STEC. Nếu nôn liên tục, không thể uống được, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được đánh giá và có thể phải truyền dịch.

Giải pháp phòng ngừa cho người thường xuyên ăn ngoài

Khi ăn tại căn tin hoặc hàng quán, nên ưu tiên thực phẩm nấu chín kỹ, dùng khi còn nóng và hạn chế món để ở nhiệt độ phòng quá lâu, nhất là món hầm, súp, cơm chiên có nguy cơ tạo điều kiện cho B. cereus phát triển. Đồng thời, cần chú ý vệ sinh khu vực ăn uống, tách riêng thực phẩm sống và chín để tránh nhiễm chéo. Nếu nhiều người cùng ăn một món và xuất hiện triệu chứng tương tự, cần sớm thông báo cơ quan y tế để xác định, xử lý nguy cơ ngộ độc tập thể.

Nguy cơ ngộ độc bánh mì mùa nóng: Đừng bỏ qua các dấu hiệu này khi mua

Nguy cơ ngộ độc bánh mì không chỉ đến từ nguyên liệu dễ hư hỏng mà còn liên quan chặt chẽ đến khâu chế biến, bảo quản và vệ sinh tại nơi bán.