Bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh

Trình bày tóm tắt tờ trình, ông Hoàng Minh - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ - cho biết, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) được xây dựng nhằm thể chế hóa các Nghị quyết của Đảng về cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tinh gọn bộ máy và phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ được sắp xếp và thay đổi bố cục gồm 3 Điều.

Về các nội dung chính của dự thảo Luật, ông Minh cho biết, dự thảo đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đăng ký, xác lập quyền SHTT. Bãi bỏ các thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Việc thay đổi thông tin chủ văn bằng bảo hộ do chuyển nhượng quyền được thực hiện theo thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ.

“Quy định này để luật hóa các nội dung đã được thực hiện tạm thời theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026 của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh”, ông Hoàng Minh cho hay.

Về bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định SHTT, do Luật Đầu tư đã loại bỏ dịch vụ giám định SHTT khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Theo đó, dự thảo không quy định điều kiện đối với tổ chức, cá nhân giám định; chỉ quy định nghĩa vụ thông báo của tổ chức, cá nhân giám định khi hoạt động, khi cung cấp dịch vụ; và quyền dự kiến quy định tại văn bản dưới luật nghĩa vụ trong thực hiện hoạt động giám định, trình tự, thủ tục thực hiện giám định để có cơ sở thực hiện quản lý Nhà nước cũng như là để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra.

Dự luật cũng lược bỏ các quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự, thủ tục xác lập quyền đối với giống cây trồng.

“Với các quy định sửa đổi, bổ sung liên quan nêu trên của dự thảo Luật, sẽ bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh”, ông Hoàng Minh cho biết.

Cụ thể, dự thảo Luật đã cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ giám định SHTT (bao gồm 1 điều kiện đối với tổ chức và 4 điều kiện đối với cá nhân); cắt giảm 16 thủ tục liên quan đến cấp, cấp lại, thu hồi giấy chứng nhận tổ chức giám định SHTT và thẻ giám định viên SHTT; 2 thủ tục về đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng.

Tinh gọn bộ máy, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp

Về kiện toàn đầu mối quản lý Nhà nước trong hoạt động bảo hộ quyền đối với giống cây trồng, Luật sửa đổi, bổ sung theo hướng chuyển trách nhiệm quản lý Nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.

Theo ông Hoàng Minh, việc chuyển hoạt động này sang Bộ Khoa học Công nghệ cho phép sử dụng chung nguồn lực sẵn có để thực hiện đồng bộ các nội dung quản lý Nhà nước cũng như hạ tầng số, cơ sở dữ liệu về SHTT, góp phần tinh giản bộ máy, đơn giản hóa thủ tục và thúc đẩy chuyển đổi số.

“Với người dân và doanh nghiệp, việc chỉ cần liên hệ với một cơ quan để thực hiện các thủ tục liên quan đến cả hai lĩnh vực (quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng) sẽ giúp cho việc xác lập và bảo vệ trở nên thuận lợi hơn, hiệu quả hơn”, ông Minh nói.

Về tác động và điều kiện thực hiện, ông Minh cho hay, ngày 28/8/2026, Chính phủ đã có Nghị quyết số 257/NQ-CP giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trong quá trình xây dựng, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, đảm bảo không làm gián đoạn hoạt động quản lý Nhà nước trong quá trình chuyển giao nhiệm vụ quản lý Nhà nước về bảo hộ giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng phương án chuyển giao chức năng, nhiệm vụ cụ thể, đảm bảo kế thừa hồ sơ, kết quả thẩm định, khảo nghiệm, phí, lệ phí và các kết quả đã xử lý; không làm gián đoạn việc giải quyết thủ tục, không yêu cầu tổ chức cá nhân thực hiện lại thủ tục do chuyển giao nhiệm vụ; biên chế và kinh phí cho việc thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về bảo hộ giống cây trồng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ được phân bổ cho Bộ Khoa học và Công nghệ.

Sau khi Luật được thông qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục triển khai cơ chế phối hợp trong quá trình quản lý Nhà nước về sở hữu trí tuệ.

Chính phủ sẽ chỉ đạo xây dựng và ban hành phương án chuyển giao chi tiết, đồng thời theo dõi, đánh giá quá trình thực hiện để kịp thời điều chỉnh, đảm bảo yêu cầu tinh gọn bộ máy và sử dụng hiệu quả nguồn lực của Nhà nước.

Bảo đảm chuyển giao liên tục, tránh gián đoạn công việc

Thẩm tra sơ bộ dự án luật, về việc chuyển giao chức năng quản lý Nhà nước về bảo hộ quyền đối với giống cây trồng, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành việc chuyển trách nhiệm quản lý Nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ nhằm tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.

Do đó, đề nghị Chính phủ chỉ đạo chặt chẽ việc chuyển giao chức năng, nhiệm vụ, hồ sơ, cơ sở dữ liệu và nguồn nhân lực giữa hai Bộ, bảo đảm việc chuyển giao được thực hiện thống nhất, liên tục, không làm gián đoạn công việc, không làm mất hoặc phân tán năng lực chuyên môn hiện có.

Trường hợp cần thiết, đề nghị sửa đổi quy định tại khoản 4 Điều 13 của Luật Trồng trọt về việc cấp Quyết định công nhận lưu hành giống cây trồng đồng thời với việc cấp Bằng bảo hộ giống cây trồng để bảo đảm việc áp dụng rõ ràng, thống nhất bởi nội dung này sẽ do 02 cơ quan thực hiện.

Về việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, Thường trực uỷ ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo lưu ý việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh phải bảo đảm thực chất, gắn với đơn giản hóa trình tự, thủ tục, tránh việc chỉ bỏ quy định trong luật nhưng vẫn quy định tại các văn bản dưới luật, hướng đến thuận lợi tối đa, giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp; đồng thời có cơ chế hậu kiểm phù hợp để bảo đảm yêu cầu quản lý Nhà nước.