Phóng viên có cuộc trao đổi với ông Hồ Tất Thắng, Phó Chủ tịch Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam về vấn đề nay:

PV: Khi người tiêu dùng (NTD) mua phải một sản phẩm không đạt chất lượng, họ mang đến khiếu nại với các đại lý bán hàng hoặc các trạm bảo hành mà vẫn không được giải quyết thoả đáng thì họ phải làm gì, thưa ông?

Ông Hồ Tất Thắng: Theo quy định của pháp luật, NTD khi mua sản phẩm không đảm bảo chất lượng, dịch vụ cung cấp không đạt, có quyền trực tiếp thương lượng với nhà sản xuất, nếu nhà sản xuất không giải quyết thì thông qua các văn phòng khiếu nại tư vấn tiêu dùng của Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam (VINASTAS) tại các địa phương và thành phố trong cả nước. Họ cũng có thể khiếu nại đến các cơ quan quản lý Nhà nước như Tổng cục TCĐLCL, Cục ATVSTP, Cục Quản lý cạnh tranh..., ngoài ra họ còn có quyền kiện ra tòa. 

PV: Cụ thể, Hội sẽ can thiệp như thế nào khi NTD tìm đến?

Ông Hồ Tất Thắng: Khi NTD đến văn phòng tư vấn khiếu nại hàng tiêu dùng của VINASTAS để khiếu nại, chúng tôi sẽ mời nhà sản xuất đến trao đổi và tìm hiểu lý do tại sao chất lượng sản phẩm không đúng như công bố của nhà sản xuất. Đồng thời, chúng tôi cũng tìm hiểu xem phản ánh của NTD có đúng so với công bố chất lượng của nhà sản xuất hay không. Dựa trên ý kiến của hai bên, chúng tôi sẽ đưa ra phương án hoà giải, giúp cho NTD cảm thấy quyền lợi của mình được bảo vệ và giúp cho nhà sản xuất có cơ hội để cải tiến sản phẩm đồng thời làm đúng trách nhiệm của mình. Thực tế, quyền lợi của NTD đang bị xâm phạm nghiêm trọng nhưng việc bảo vệ NTD hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn.

PV: Khi muốn khiếu nại, NTD phải đến tận văn phòng Hội để viết đơn, điều này nhiều khi là một trở ngại đối với họ, vậy Hội có cách gì khắc phục điều này?

Ông Hồ Tất Thắng: Hiện tại, Hội có 33 văn phòng tại các địa phương trong cả nước. NTD không nhất thiết phải đến tận văn phòng Hội khiếu nại mà họ có thể gọi điện phản ánh.

PV: Để kiện lại các doanh nghiệp, NTD phải đưa sản phẩm đến các labor để kiểm tra. Họ đã bỏ tiền ra mua sản phẩm rồi lại phải bỏ tiền ra để kiểm tra sản phẩm thì rất phiền phức và tốn kém đối với họ?

Ông Hồ Tất Thắng: Không phải tất cả các khiếu nại đều phải thử nghiệm vì hầu hết các vụ khiếu nại của NTD, Hội đều xử lý hòa giải cả. ở nước ngoài, khi NTD khiếu nại sản phẩm nào đó thì nhà sản xuất phải chịu chi phí thử nghiệm. ở nước ta, vấn đề này sẽ được quy định rõ ràng, cụ thể trong Luật Bảo vệ người tiêu dùng sắp tới.

PV: Thưa ông, các biện pháp mà Hội đưa ra thời gian qua chủ yếu là hòa giải, bảo vệ NTD chủ yếu là chờ doanh nghiệp… tự nguyện?

Ông Hồ Tất Thắng: Luật pháp chỉ cho phép Hội được phép hòa giải. NTD Việt Nam bị xâm phạm về quyền lợi chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, giá trị kinh tế không cao nên chủ yếu sẽ hòa giải. Nếu giá trị cao (trên 100 triệu đồng), Hội sẽ thay mặt NTD đứng ra khởi kiện.

Hiện nay, các doanh nghiệp sản xuất chỉ quan tâm đến mục tiêu hàng đầu là lợi nhuận. Vì lợi nhuận, họ có thể đưa những sản phẩm, dịch vụ kém chất lượng, bất chấp quyền lợi, sức khoẻ của NTD. Các chế tài xử phạt của nước ta vẫn còn nhẹ, quy định của pháp luật về bảo vệ NTD còn lỏng lẻo, chưa sát với thực tế khiến nhiều khi NTD biết mình bị lừa dối, bị xâm hại mà không làm thế nào được. ở các nước EU, Nhật, Singapore…, việc đưa ra danh sách đen cảnh báo các thực phẩm, hàng hoá có vấn đề và kiểm tra nghiêm ngặt các sản phẩm là chuyện rất bình thường. Thậm chí ở Singapore, cơ quan quản lý còn định ra các tiêu chuẩn và giao cho Hiệp hội NTD tiến hành đánh giá chứng nhận. Doanh nghiệp nào đạt những tiêu chuẩn này sẽ được cấp chứng chỉ và mới được phép hoạt động kinh doanh. Đó là điều đầu tiên bắt buộc mỗi doanh nghiệp cần phải tuân thủ. Còn ở Việt Nam, hoạt động mang tính chứng nhận, bắt buộc như vậy chưa thể làm được ngay.

PV: Xin cảm ơn ông!./.