Thông tin chung về thành tích 

Các đoàn thể thao của khu vực Đông Nam Á đã giành được tổng cộng 43 HCV, 53 HCB, 110 HCĐ và tổng cộng là 206 huy chương các loại tại ASIAD năm nay. Trong đó, có 10 đoàn giành được huy chương, Timor Leste là đoàn duy nhất không có huy chương nào. 

Có 7 đoàn đã giành được HCV là Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines, Việt Nam, Singapore và Myanmar. Trong khi VĐV đến từ các nước Campuchia, Brunei và Lào chỉ giành được HCĐ. 

Tỉnh thành tích của cả khu vực Đông Nam Á sẽ tương đương với vị trí thứ 3 chung cuộc của ASIAD 2026, vượt qua Đoàn Hàn Quốc có 39 HCV. 

Các đoàn vượt chỉ tiêu 

Thái Lan, Malaysia và Indonesia là các đoàn thể thao đã vượt chỉ tiêu HCV đề ra trước khi tham dự ASIAD 2026. Trước khi bước vào tranh tài ở ASIAD, đoàn Thái Lan đặt ra mục tiêu 14-15 HCV nhưng họ đã vượt xa chỉ tiêu này khi có đến 18 HCV, 13 HCB và 21 HCĐ. 

Ngày thi đấu cuối cùng bủng nổ với 4 HCV ở các môn jiu jitsu, đua thuyền buồm (2 HCV) và taekwondo đã giúp đoàn Thái Lan có được thành tích tốt nhất trong lịch sử ở các kỳ ASIAD nếu không tính đại hội năm 1998 khi họ là chủ nhà. 

Malaysia cũng đã vượt xa chỉ tiêu đề ra ban đầu là 6 HCV khi các VĐV nước này giành được đến 9 HCV, 7 HCB và 16 HCĐ. Môn squash đóng góp đến 4 HCV cho Malaysia ở đại hội năm nay, bên cạnh các HCV khác đến từ các môn karate hay cầu mây. 

Indonesia cũng đã vượt chỉ tiêu đề ra trước đại hội là 4 HCV khi sở hữu tổng cộng 5 HCV. Các môn cầu lông, leo núi thể thao, cử tạ và bắn cung đã mang về HCV cho Indonesia ở đại hội năm nay. 

Các đoàn không hoàn thành chỉ tiêu 

Philippines và Việt Nam là 2 đoàn Đông Nam Á không hoàn thành chỉ tiêu về HCV ở kỳ ASIAD năm nay, Đoàn Philippines đưa ra con số 8 HCV trước khi tranh tài ở Nhật Bản nhưng cuối cùng các VĐV nước này chỉ đạt được một nửa con số đó. Thất bại của VĐV quần vợt Alexandra Eala khi chỉ giành HCĐ là một trong những lý do khiến Philippines không đạt chỉ tiêu HCV. 

Trong khi đó, các VĐV Việt Nam được kỳ vọng sẽ có 4 HCV trở lên nhưng cuối cùng chỉ giành được 3 HCV, 3 HCB và 19 HCĐ. Một số môn được kỳ vọng có thể giành 1-2 HCV như bắn súng hay điền kinh đã không hoàn thành mục tiêu đề ra. 

Các đoàn không đặt chỉ tiêu

Các đoàn thể thao còn lại của khu vực Đông Nam Á cử số lượng VĐV không quá đông đảo nên không đặt nặng chỉ tiêu HCV. Đáng chú ý trong số đó là đoàn Singapore, quốc gia từng có HCV Olympic. 

Thành tích của Singapore tại ASIAD 2026 tương đối khiêm tốn khi chỉ có 2 HCV, 9 HCB, 7 HCĐ nhưng tấm HCV ở nội dung chạy 200m môn điền kinh của nữ VĐV Shanti Pereira đã cho thấy quốc gia này có những VĐV thực sự đạt đến đỉnh cao, đủ sức cạnh tranh những vị trí cao nhất của môn thi cơ bản tại các kỳ đại hội như điền kinh. 

Vì sao thể thao Việt Nam không đạt được chỉ tiêu? 

Ở các kỳ SEA Games gần đây, đoàn thể thao Việt Nam luôn nằm trong tốp ba chung cuộc với số lượng HCV rất nhiều. Tuy nhiên, khi ra đấu trường ASIAD, các VĐV nước nhà luôn gặp khó khăn và chật vật khi tìm kiếm những tấm huy chương cao nhất. 

Nhìn lại các kỳ SEA Games gần nhất, đa số HCV của đoàn thể thao Việt Nam đến từ các môn cơ bản như điền kinh, bơi nhưng thành tích thông số của các VĐV khi so với tầm châu lục vẫn còn hạn chế. Đó là một trong những nguyên nhân chính khiến thể thao Việt Nam khó cạnh tranh ở ASIAD năm nay. 

Trong khi đó, cũng ở những môn cơ bản ấy, các VĐV trong khu vực tuy giành ít HCV SEA Games hơn nhưng thành tích của họ đã tiệm cận, thậm chí vượt trội trình độ châu lục như trường hợp của Shanti Pereira (chạy 200m nữ - Singapore) hay Puripol Boonson (chạy 100m, 200m nam - Thái Lan). 

Nói về thành tích của đoàn thể thao Việt Nam tại ASIAD 2026, Trưởng đoàn Nguyễn Hồng Minh chia sẻ: "Thể thao Việt Nam đang có phần hụt hơi và rơi vào thế bám đuổi áp lực so với các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia hay Indonesia.

Sự cạnh tranh tại đấu trường châu lục ngày càng khốc liệt. Nhiều bộ môn trọng điểm như điền kinh, bơi, rowing hay cử tạ của chúng ta gặp rất nhiều thử thách trước các đối thủ vượt trội và chưa thể tạo nên sự bứt phá.

Đây là bài học rất lớn về công tác dự báo sức mạnh đối thủ, sự chuẩn bị điểm rơi phong độ, cũng như chiến lược đầu tư dài hơi cho các môn thể thao Olympic. Nhìn rộng ra, ASIAD là sân chơi tiệm cận đẳng cấp Olympic. Khi các cường quốc như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Bahrain... đưa đến đây những vận động viên có đẳng cấp hàng đầu Olympic, khoảng cách về trình độ, khoa học, công nghệ và y học thể thao giữa họ và chúng ta càng lộ rõ. Đây là bài học rất đắt giá về việc định vị lại chiến lược đầu tư trọng điểm, thay vì dàn trải ở quá nhiều nhóm môn.

Thất bại tại các nội dung kỳ vọng lần này là bài học thực tế rất lớn để chúng tôi tỉnh táo lại và nhìn rõ vị trí của mình ở đâu trên bản đồ thể thao châu lục. Chúng tôi nhận bài học này để nghiêm túc rà soát, thay đổi lại chiến lược đầu tư cho chặng đường sắp tới". 

Sau ASIAD 2026, các VĐV Việt Nam sẽ chuẩn bị bước vào chu kỳ mới để chuẩn bị cho SEA Games năm 2027 ở Malaysia và xa hơn là tìm vé tham dự Olympic Los Angeles 2028.