Buổi chiều, khi những vạt nắng cuối ngày còn hắt lên những ngọn cây cũng là lúc không gian bỗng chùng xuống, buồn như cái bóng của cô gái trẻ ngồi bên hiên cửa đợi chồng về.

Giàng Thị Hà, ở xóm Khuổi Qua, xã Nam Quang, tỉnh Cao Bằng mới 18 tuổi nhưng đã là mẹ của 2 đứa con, một bé 4 tuổi, còn một bé 2 tuổi. Như hiểu hoàn cảnh, đứa trẻ nhỏ thó, đen đúa nằm trong lòng mẹ một cách ngoan ngoãn vì sợ nếu khóc, mẹ bé cũng sẽ buồn, nước mắt theo đó lăn dài trên gò má còn nét thơ ngây.

“Em kết hôn năm 13 tuổi, khi đó học lớp 8 trường Trung học cơ sở Tân Việt. Em với chồng chưa yêu đâu. Vừa gặp một lần là chồng em gạ em đi lấy chồng luôn. Theo phong tục của người dân tộc Mông, đã đi một đêm quay trở về với bố mẹ là mất danh tiếng. Em không muốn mang tiếng nên chấp nhận lấy chồng luôn”, Giàng Thị Hà kể lại

Chưa yêu, không một lần nắm tay, chỉ gặp một lần duy nhất tại đám cưới bạn thân, Giàng Thị Hà đã vội vàng đồng ý làm vợ ở tuổi 13. Một năm sau, em sinh con đầu lòng. Kể từ đó, cuộc sống của em quanh quẩn với việc làm nương, nuôi con: “Em phải bế một đứa, cõng một đứa nên không làm được cơm. Ngồi đợi chồng đi làm về vì không có ai trông hộ, không ai giặt quần áo hộ, không ai đi làm nương hộ. Em rất thiệt thòi, bây giờ không có công việc lo cho con, em chỉ nhờ vào chồng nên thua các bạn nhiều”, Giàng Thị Hà tâm sự.

Cũng như Giàng Thị Hà, Hầu Thị Sình, 18 tuổi là một trong những trường hợp kết hôn sớm ở xã Nam Quang khi mới học hết lớp 6 rồi nghỉ ở nhà lên nương làm rẫy. Năm 2023, vợ chồng em quen nhau trên mạng rồi kết hôn ngay sau đó vài tháng, khi đó, em mới ở tuổi 15.

"Vợ chồng quen nhau qua Facebook, nhắn tin nói chuyện làm quen sau thì mới gặp nhau. Chơi với nhau được 1 tháng thì kết hôn. Lúc đó bố mẹ cũng không cho lấy nhưng tại vợ chồng em muốn lấy nên em lấy", Hầu Thị Sùng cho biết.

Khi đó, chồng Sùng cũng còn trẻ chưa đến 20 tuổi. Đôi vợ chồng non nớt, mải chơi hơn làm, thậm chí còn chẳng biết thế nào là chăm sóc gia đình vì thế mà những cuộc cãi vã, tủi hờn thường xuyên xảy ra.

“Lúc chưa lấy thì thích lấy nhưng lấy xong thì cảm thấy không thích nữa. Tại vì mình lấy chồng thì chồng cứ tán gái rồi đi làm nữa, còn mình ở nhà một mình, không muốn ở với bố mẹ chồng nữa”, Người mẹ trẻ con nói trong tủi hờn.

Những dự định, ước mơ còn dang dở, trước mắt hai người mẹ trẻ giờ chỉ là những lo toan nơi góc nhà cùng con nhỏ và những bữa ăn. Hối tiếc nhưng không thể làm lại, đó có lẽ là điều day dứt nhất sau những cuộc hôn nhân sớm và vội vàng.

Năm 2025, tỷ lệ tảo hôn ở xã Nam Quang, tỉnh Cao Bằng chiếm 5% trong số các cặp vợ chồng kết hôn trên địa bàn. Độ tuổi tảo hôn thường từ 15-18 tuổi, chủ yếu xảy ra ở địa phương có nhiều đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Như một vòng luẩn quẩn, những đứa trẻ lấy chồng lấy vợ sớm, đông con, bọn trẻ thất học và lại lấy chồng lấy vợ sớm.

Trong cuộc trao đổi với phóng viên VOV2, BS La Hà, phụ trách trạm y tế xã Nam Quang cho biết, hiện địa phương đã và đang thực hiện nhiều giải pháp thiết thực nhằm giảm thiểu tình trạng tảo hôn trên địa bàn như: tuyên truyền pháp luật, truyền thông phát tờ rơi tại các buổi họp thôn xóm và trường học về tác hại của việc kết hôn và sinh con sớm; hỗ trợ các hộ gia đình nghèo vay vốn làm kinh tế để không ép con đi lấy chồng hoặc lấy vợ sớm, thậm chí là xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Trong 10 năm, hơn 6.170 cặp vợ chồng tảo hôn ở Điện Biên

VOV.VN - Tảo hôn vẫn là vấn đề nóng tại Điện Biên khi chiếm gần 15% tổng số cặp kết hôn trong hơn 10 năm qua. Từ năm 2015 đến tháng 7/2025, Điện Biên có hơn 41.820 cặp vợ chồng kết hôn, trong đó khoảng 6.170 cặp vợ chồng tảo hôn, chiếm gần 15%; 51 cặp hôn nhân cận huyết thống, chiếm 0,12%.