Trung Quốc chạy đua tốc độ sạc nhanh cho xe điện: Sạc điện "nhanh như đổ xăng"?
VOV.VN - Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang cạnh tranh khốc liệt trong cuộc đua giành ưu thế về công nghệ sạc xe điện siêu nhanh. Tuy nhiên, sạc siêu nhanh cũng đặt ra nhiều thách thức về nhiệt độ, độ bền pin và khả năng chịu tải của lưới điện, khiến cơ sở hạ tầng trở thành yếu tố quan trọng trong thời gian tới.
Không còn hài lòng với thời gian sạc khoảng 30 phút, các hãng xe Trung Quốc như: Geely, BYD và Li Auto đang chạy đua để đạt tốc độ sạc tương đương với một lần dừng đổ xăng trong khoảng 5 phút. Cuộc đua tốc độ sạc này đang góp phần khơi lại nhu cầu tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới, trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng chậm lại trong thời gian vừa qua.
Tuy nhiên, việc đưa dòng điện ở cấp độ megawatt vào pin lithium-ion cũng đặt ra những thách thức kỹ thuật nghiêm trọng như tăng nguy cơ cháy, suy giảm tuổi thọ pin và thậm chí khả năng khiến lưới điện bị quá tải.
Xe điện Trung Quốc có thể sạc nhanh đến mức nào?
Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã vượt khá xa các đối thủ phương Tây về khả năng sạc. Vừa qua, hãng xe điện Trung Quốc Geely đã công bố một hệ thống sạc siêu nhanh sử dụng loại pin chuyên dụng và có công suất cực đại lên tới 2,25 megawatt (MW) từ một đầu sạc duy nhất. Geely cho biết hệ thống này có thể sạc một chiếc EV từ 10% lên 70% chỉ trong 4,5 phút và từ 10% lên 97% trong 8 phút 40 giây ở nhiệt độ phòng.
Đối thủ của Geely là BYD cũng đã phát triển các hệ thống sạc nhanh cấp độ megawatt của riêng mình cùng loại pin Blade, có khả năng sạc từ 10% lên 97% trong 9 phút. Các mẫu xe điện chủ lực của Li Auto được trang bị pin Kirin 5C của CATL, có thể bổ sung tới 500 km phạm vi hoạt động chỉ trong 12 phút. Nhà sản xuất pin Sunwoda cũng tham gia cuộc đua sạc siêu nhanh với hệ thống pin được quảng bá có khả năng sạc từ 10% lên 97% trong 9 phút.
Trong khi đó, một lần sạc tiêu chuẩn từ 10% lên 80% bằng bộ sạc Supercharger của Tesla thường mất 15 đến 25 phút - gấp đôi thời gian mà các hệ thống mới nhất của Trung Quốc công bố. Mercedes-Benz cung cấp khả năng sạc nhanh từ 10% lên 80% trong thời gian nhanh nhất là 22 phút.
Nhiều rủi ro tiềm ẩn từ những bộ sạc siêu nhanh
Một trong những trở ngại lớn đối với sạc siêu nhanh là việc kiểm soát nhiệt độ và tình trạng "chai pin". Thay vì giảm tốc độ sạc, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang dựa vào những giải pháp kỹ thuật phần cứng tiên tiến kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI) để duy trì sự ổn định của pin.
Để ngăn chặn hiện tượng xuất hiện các điểm nóng, Geely đã giới thiệu một mạng lưới làm mát bằng chất lỏng “năm đầu” dạng vòng kín, giúp tuần hoàn chất lỏng qua hệ thống pin lưu trữ của trạm sạc, các dây cáp được làm mát bằng chất lỏng và cổng sạc trên xe. Các nhà sản xuất ô tô cũng đang chế tạo một số loại cell pin có chiều dài ngắn hơn hoặc áp dụng thiết kế “short-blade” với mức ma sát thấp hơn nhằm hạn chế tình trạng pin quá nhiệt trong quá trình sạc ở công suất cực lớn.
Phần mềm cũng đóng vai trò trong việc xử lý các rủi ro an toàn. Geely đang triển khai một công nghệ AI sử dụng các thuật toán học sâu chạy trực tiếp trên xe, cho phép hệ thống dự đoán trước 30 giây khả năng nhiệt độ tăng lên.
Để hạn chế tình trạng hao mòn pin do sạc nhanh, các nhà sản xuất ô tô và pin đang sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, chẳng hạn như lớp phủ chuyên dụng hoặc dòng điện xung tần số cao.
Tương lai nào cho công nghệ sạc xe điện siêu nhanh?
Một lãnh đạo của Geely đã chia sẻ với tờ Reuters rằng tốc độ sạc hiện đã bắt đầu chạm tới giới hạn, bất chấp những tiến bộ công nghệ nhanh chóng. Vị này ám chỉ rằng cuộc cạnh tranh trong thời gian tới có thể chuyển từ việc tiếp tục tăng tốc độ sạc sang triển khai cơ sở hạ tầng trên quy mô lớn, nhằm đẩy nhanh quá trình mở rộng mạng lưới sạc nhanh.
Để ngăn lưới điện bị ảnh hưởng trước nhu cầu sạc ở mức nhiều megawatt, các trạm sạc nhanh được tích hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin và điện mặt trời.BYD có kế hoạch xây dựng 90.000 trạm sạc siêu nhanh vào năm 2028 và 300 trạm trong số đó sẽ được lắp đặt tại Anh trong năm tới. Đối thủ nhỏ hơn là NIO (9866.HK) hiện có hơn 4.000 trạm đổi pin, tại đó toàn bộ bộ pin của xe có thể được thay thế trong khoảng 3 phút.









