Tại những thôn, bon vùng sâu, vùng xa của tỉnh Lâm Đồng, chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của máy móc, công nghệ, mà còn cần những người gần dân, hiểu dân và được dân tin tưởng. Bằng uy tín và sự am hiểu địa bàn, những người có uy tín đang trở thành “cầu nối”, đưa chủ trương chuyển đổi số đến từng gia đình, giúp đồng bào dân tộc thiểu số từng bước tiếp cận công nghệ, sử dụng các dịch vụ số và thay đổi cách làm ăn.

Là xã vùng 3 đặc biệt khó khăn, hạ tầng viễn thông ở xã Đam Rông 4, tỉnh Lâm Đồng vẫn phát triển mạnh. Điện thoại thông minh trở nên phổ biến trong các làng đồng bào dân tộc thiểu số. Không chỉ những người trẻ tuổi, ngày càng có thêm nhiều người dân lứa tuổi trung niên và thậm chí là cao tuổi sử dụng điện thoại thông minh để tiếp cận thông tin.

Anh Liêng Hót Ha Ngát, thôn Mê Ka, xã Đam Rông 4, cho biết, nhiều ứng dụng, tính năng trên điện thoại thông minh đang được người dân sử dụng trong cuộc sống, công việc thường ngày. “Điện thoại thông minh đã là một xu hướng hiện nay rồi. Tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ người dân cài đặt VneiD, rồi thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng dịch vụ công trực tuyến”.

Để việc chuyển đổi số trong cộng đồng, nhất là ở những thôn, bon vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số của tỉnh đạt kết quả thực chất, tỉnh Lâm Đồng đã thành lập hơn 2.650 Tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 16.300 thành viên. Điều đặc biệt là hàng trăm người có uy tín ở các thôn, bon đều là thành viên của các Tổ công nghệ số cộng đồng.

Với uy tín và cả tinh thần làm gương vượt qua rào cản tuổi tác tiếp cận, sử dụng công nghệ số, những người có uy tín trong các thôn, bon ở Lâm Đồng tích cực vận động con cháu, người dân sử dụng điện thoại thông minh để tìm kiếm thông tin, học hỏi kinh nghiệm sản xuất và tiếp cận tiến bộ khoa học kỹ thuật.

Năm nay đã bước qua tuổi 72 và được hơn 650 hộ dân trong thôn nể phục về tinh thần học hỏi công nghệ thông tin cũng như sử dụng hiệu quả điện thoại thông minh trong cuộc sống, ông Ntơ Ha Krong, người uy tín thôn Đạ Nhinh, xã Đam Rông 4, chia sẻ: “Mình xem thông tin, nắm tình hình thế giới. Thứ hai là trong điện thoại người ta quảng cáo bán phân bón, mình sẽ mua để bón thử. Rồi kiến thức về khoa học kỹ thuật, trồng cây nào, mình tham khảo thử để làm. Có điện thoại rất thuận tiện, nhưng mình phải biết lựa chọn thông tin có lợi”.

Từ tiếp cận thông tin đến mua sắm, công nghệ số đang dần thay đổi thói quen sinh hoạt của người dân vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số tỉnh Lâm Đồng.

Tại thôn Đam Pao, xã Phú Sơn Lâm Hà, việc mua, bán hàng qua mạng xã hội trở nên quen thuộc với nhiều người dân. Thôn có hơn 225 hộ dân tộc thiểu số K’Ho nhánh Cil duy trì nghề dệt thổ cẩm, trong đó nhiều hộ đã sử dụng không gian mạng để quảng bá giới thiệu, bán sản phẩm và thực hiện một số giao dịch phục vụ cho nghề dệt cũng như cuộc sống thường ngày.

Anh Hoàng La Nhất Duy, người thường xuyên giao hàng tại thôn Đam Pao, cho biết: “Ngày nào em cũng giao ở trong thôn Đam Pao này mà. Bây giờ bà con đặt hàng nhiều, chủ yếu là đặt ở trên Tiktok, Facebook người ta bán hàng live. Bây giờ, bà con mua đồ mặc thì toàn mua ở trên mạng chứ ít khi đi ra ngoài lựa đồ”.

Thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng ở tỉnh Lâm Đồng đang tận tình hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và tiếp cận các tiện ích số thiết yếu. Thực tế cho thấy, chuyển đổi số ở vùng dân tộc thiểu số tỉnh Lâm Đồng không chỉ phụ thuộc vào khả năng tiếp cận công nghệ, mà còn cần những người có tiếng nói, có uy tín trong cộng đồng để hướng dẫn và định hướng người dân sử dụng công nghệ đúng cách.

Bà Lê Thị Hồng Nhung, Phó trưởng Phòng Văn hoá Xã hội xã Đơn Dương, cho biết: “Các vấn đề nhà nước đưa ra, những người uy tín có sự đồng tình cao, hiệu ứng cá nhân của họ có sự ảnh hưởng ở vùng đồng đào dân tộc. Xã thành lập những tổ công nghệ số cộng đồng để truyền tải tới cho bà con nhân dân. Cũng nhờ tiếng nói của những người có uy tín đồng bào dân tộc thiểu số, họ truyền đạt tới con cháu cũng như người dân trong địa phương thì người ta sẽ hiểu, thực hiện theo đường lối chủ trương của Đảng áp dụng công nghệ”.

Với đặc thù là xã đặc biệt khó khăn, hơn 96% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, Sơn Điền xác định phát huy vai trò của người có uy tín là một trong những giải pháp để đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân. Ông Vũ Đức Nhuần, Chủ tịch UBND xã Sơn Điền, khẳng định, ở vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện tiếp cận công nghệ còn nhiều hạn chế, chuyển đổi số không thể chỉ bắt đầu từ những thiết bị hiện đại hay những ứng dụng trên môi trường mạng. Quan trọng hơn, đó là sự đồng hành của những người gần dân, hiểu dân và được dân tin tưởng.

“Nếu muốn chuyển đổi số trong cộng đồng thì bắt buộc người có uy tín phải là người ở trong Tổ công nghệ số cộng đồng. Khi chúng tôi đưa ra các tiêu chí lựa chọn người có uy tín thì tiêu chí bắt buộc là phải am hiểu về công nghệ thông tin và có cố gắng trong việc sử dụng công nghệ thông tin. Tức là những người có uy tín trong cộng đồng thì phải biết sử dụng các thiết bị điện thoại thông minh để làm đầu tầu hướng dẫn cho các con cháu trong gia đình, trong cộng đồng. Lấy uy tín của mình động viên khuyến khích con cháu, cộng đồng thực hiện chuyển đổi số”, ông Vũ Đức Nhuần, nhấn mạnh.

Bằng chính việc chủ động học hỏi, sử dụng công nghệ và làm gương trong cuộc sống, những người có uy tín của tỉnh Lâm Đồng đang là cầu nối đưa chuyển đổi số đến gần hơn với từng gia đình, từng thôn, bon. Cùng với các Tổ công nghệ số cộng đồng, những người có uy tín đang góp phần quan trọng để chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống, góp phần thu hẹp khoảng cách số và mở ra những cơ hội phát triển mới ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lâm Đồng.